Fairey Swordfish
De Fairey Swordfish was een Britse torpedobommenwerper die tijdens de WO2 in gebruik was bij de Fleet Air Arm van de Royal Navy. Hij werd gebouwd door de Fairey Aviation Company en werd door de bemanningen ook wel stringbag (netzak) genoemd.
Het toestel was in 1939 al verouderd, maar bereikte toch nog enkele noemenswaardige resultaten, waaronder de vernietiging van de Regia Marina (Italiaanse Marine) tijdens de Slag van Tarente (1940) – de eerste zeeslag die uitsluitend met vliegtuigen werd gevoerd – en het uitschakelen van de Bismarck (1941). Hij werd vooral ingezet als vlootaanvalsvliegtuig, maar tijdens de latere jaren werd hij ook gebruikt tegen onderzeeërs en voor trainingen. De Swordfish bleef aan het front in Europa tot het einde van de oorlog.
Op het schilderij staat de Swordfish afgebeeld met op de achtergrond het Britse vliegdekschip HMS Ark Royal.
Bemanning: 3 (piloot, waarnemer en radio-bedienaar/schutter)
Lengte: 10,87
Spanwijdte: 13,87 m
Hoogte: 3,76 m
Vleugel opp.: 50,4 m²
Leeggewicht: 1.900 kg
Motor: 1 × Bristol Pegasus stermotor met een vermogen van 510-560 KW
Max snelheid: 222 km/u
Vliegbereik: 1.650 km
Actieradius: 879 km
Service plafond: 5.870 m
Bewapening: 2 x 7,7 mm Vickers machinegeweer
Ophangpunten: 1
1 x 760 kg torpedo of 700 kg mijn of 8x RP-3 raketten
Geschiedenis:
De Swordfish werd ontworpen toen er vraag kwam naar een torpedobommenwerper die ook een rol als verkenner kon uitvoeren. Het prototype maakte op 17 april 1934 zijn eerste vlucht. Het was een grote tweedekker met een metalen frame overdekt met stof, en inklapbare vleugels voor gebruik op een vliegdekschip. In 1935 werd een order geplaatst en in 1936 kwam het toestel in dienst, waarbij het de Fairey Seal verving als torpedobommenwerper.
In 1939 had de Navy 13 squadrons uitgerust met de Swordfish Mk.I. Er waren ook groepen met de Swordfish op drijvers, voor het gebruik op schepen met een katapult.
De Swordfish vloog ook vanaf omgebouwde koopvaardijschepen. Drie van deze schepen voeren onder de Nederlandse vlag met het 860e (Dutch) Squadron.
Het primaire wapen was de torpedo maar de lage snelheid van de tweedekker en de behoefte aan een lange rechte aanvliegroute maakten het lastig om zwaar verdedigde doelen aan te vallen. Toch boekte de Swordfish mooie successen in de Slag van Tarente waarbij drie Italiaanse slagschepen tot zinken werden bracht. De succesvolle aanval op Taranto zou een bron van inspiratie zijn geweest voor de Japanse aanval op Pearl Harbor. De Swordfish vloog ook anti-scheepsmissies vanaf Malta
In mei 1941 was een Swordfish-aanval vanaf de HMS Ark Royal essentieel bij het uitschakelen van het Duitse slagschip Bismarck. De lage snelheid werkte hier in het voordeel omdat de automatische richtmechanismen van de Duitsers het vliegtuig veel te snel inschatten waardoor alle granaten ver voor het vliegtuig explodeerden. Ze vlogen ook zo laag dat het Duitse FLAK-geschut ze niet konden raken. Twee torpedo’s raakten doel, waarvan één het roer van de Bismarck uitschakelde. Oppervlakteschepen brachten het schip 13 uur later tot zinken.
De problemen met het vliegtuig werden duidelijk in februari 1942 toen een aanval op Duitse slagkruisers tijdens de Channel Dash resulteerde in het verlies van alle vliegtuigen. Met de ontwikkeling van nieuwe torpedobommenwerpers werd de hoofdtaak van de Swordfish het uitschakelen van vijandelijke onderzeeërs door middel van dieptebommen. De lage overtreksnelheid en het sterke ontwerp maakten het toestel ideaal om ingezet te worden vanaf koopvaardijschepen. Swordfish vliegtuigen hebben 14 U-boten tot zinken gebracht. De Swordfish zou worden vervangen door de Fairey Albacore, eveneens een tweedekker, maar ging langer mee dan zijn beoogde opvolger. Uiteindelijk werd hij vervangen door de Fairey Barracuda-eendekker.
HMS Ark Royal ‘Desire n’a pas Repos’
Het Engelse vliegdekschip Ark Royal is gebouwd voor de Royal Navy bij de werf Cammell Laird te Birkenhead(UK). De kiellegging vond plaats op 16 september 1935 en de tewaterlating was op 13 april 1937. Op 16 december 1938 werd het schip in dienst gesteld. De Ark Royal was het eerste vliegdekschip waarbij de hangaars en het dek integraal onderdeel waren van de romp. Het schip beschikte over twee hangaardekken.
Waterverplaatsing: 22.353 ton (standaard) 28.165 ton (vol beladen
Lengte over alles (vliegdek): 240 meter
Lengte over de waterlijn: 219,9 meter
Breedte: 28,9 meter
Diepgang: 8,5 meter
Voortstuwing: 6 x Admiralty 3 drum ketels met een totaal vermogen van 102.000 pk (76.000 kW); deze waren gekoppeld aan 3 stoomturbines.
Aantal schroeven: 3
Max snelheid: 31 knopen
Actieradius: 7600 nautische mijl bij een snelheid van 20 knopen
Bemanning: 1.580
Bewapening:
8 x dubbelloops 4,5 inch dual purpose kanons
4 x 4 loops 40 mm luchtdoel kanons
8 x 4 loops 12,7 mm luchtdoel kanons
Dikte bepantsering gordel: 11,4 cm
Dikte bepantsering dek: 8,9 cm (over ketelruimen en magazijnen)
Dikte bepantsering vliegdek: 19 mm
Aantal vliegtuigen: 50 – 60
1939-1940: 26 x Fairy Swordfish + 24 x Blackburn Skuas
1940-1941: 30 x Fairy Swordfish + 12 x Blackburn Skuas + 12 x Fairey Fulmars
1941: 36 x Fairey Swordfish + 18 x Fairey Fulmars
Aantal katapulten: 2
Aantal liften: 3
Geschiedenis:
De Ark Royal is tijdens WO2 ingezet in Noorwegen (1940) Spartivento (1940), Middellandse Zee (1940-1941) en tijdens de konvooien naar Malta (1941) en de jacht op de Bismarck (1941).
Op 14 November 1941 is het schip getorpedeerd door de Duitse U-boot U-81 in de buurt van Gibraltar waarna het de volgende dag is gezonken. Alle opvarenden op een na hebben het overleefd.